خشکی چشم چیست؟
خشکی چشم زمانی ایجاد می‌شود که چشم اشک کافی تولید نکند، اشک خیلی سریع تبخیر شود یا کیفیت لایه اشکی برای مرطوب نگه داشتن سطح چشم مناسب نباشد. این مشکل می‌تواند از ناراحتی خفیف تا یک بیماری مزمن سطح چشم متغیر باشد و گاهی روی کیفیت دید اثر بگذارد.
استفاده طولانی از تلفن همراه و رایانه، قرار گرفتن در معرض باد مستقیم، هوای خشک و سیستم‌های تهویه می‌تواند علائم را تشدید کند؛ زیرا هنگام کار با نمایشگرها معمولاً تعداد پلک‌زدن کاهش می‌یابد.
علائم خشکی چشم
- سوزش، خارش یا احساس خشکی
- احساس شن یا جسم خارجی
- قرمزی و تحریک سطح چشم
- حساسیت به نور
- تاری دید متناوب و خستگی چشم
- اشک‌ریزش بیش از حد در بعضی بیماران
وجود یک علامت به‌تنهایی برای تشخیص کافی نیست. اگر علائم مداوم، شدید یا همراه با کاهش دید باشند، معاینه چشم‌پزشکی ضروری است.
علت خشکی چشم چیست؟
کاهش تولید اشک، تبخیر سریع اشک، اختلال غدد میبومین، التهاب سطح چشم، افزایش سن، تغییرات هورمونی، بعضی داروها، جراحی‌های چشمی و برخی بیماری‌های عمومی می‌توانند در ایجاد یا تشدید خشکی چشم نقش داشته باشند. باد، دود، آلودگی و هوای خشک نیز علائم را بیشتر می‌کنند.
چه افرادی بیشتر در معرض خشکی چشم هستند؟
- افراد با سن بالاتر
- افرادی که ساعات طولانی از نمایشگر استفاده می‌کنند
- افراد دارای بیماری‌های پلک یا غدد میبومین
- بیماران دارای برخی مشکلات تیروئید یا بیماری‌های التهابی
- افرادی که سابقه بعضی جراحی‌های چشم دارند
- کسانی که در معرض باد و هوای خشک هستند
خشکی چشم چگونه تشخیص داده می‌شود؟
چشم‌پزشک با بررسی شرح حال، پلک‌ها، سطح قرنیه و ملتحمه و کیفیت لایه اشکی علت احتمالی را بررسی می‌کند. در صورت نیاز تست‌هایی برای ارزیابی مقدار اشک، پایداری لایه اشکی یا رنگ‌آمیزی سطح چشم انجام می‌شود.
روش‌های درمان خشکی چشم
درمان برای همه یکسان نیست. اشک مصنوعی و اصلاح عوامل محیطی در موارد خفیف مفید است. در موارد مزمن، پزشک ممکن است داروهای نسخه‌ای ضدالتهاب یا تنظیم‌کننده سطح چشم، درمان اختلال غدد میبومین یا روش‌های تکمیلی را پیشنهاد کند.
درمان‌های دارویی و مراقبتی
- اشک مصنوعی و ژل‌های مرطوب‌کننده
- کمپرس گرم و مراقبت از لبه پلک
- داروهای نسخه‌ای در موارد منتخب
- درمان بیماری‌های همراه پلک و سطح چشم
- اصلاح نحوه استفاده از لنز تماسی در صورت ارتباط با علائم
پانکتال پلاگ و درمان مشکلات پلک
در بعضی بیماران، پزشک ممکن است بستن مسیر خروج اشک با پانکتال پلاگ را پیشنهاد کند تا اشک مدت بیشتری روی سطح چشم باقی بماند. اگر مشکلات ساختاری پلک باعث بسته نشدن مناسب چشم یا افزایش تبخیر اشک شوند، درمان مشکل پلک نیز می‌تواند بخشی از برنامه درمانی باشد.
آیا خشکی چشم قابل پیشگیری یا کنترل است؟
همه موارد قابل پیشگیری نیستند، اما استراحت هنگام کار با نمایشگر، پلک‌زدن منظم، دوری از باد مستقیم، استفاده از عینک محافظ در محیط‌های پر باد و حفظ رطوبت مناسب محیط می‌تواند علائم را کاهش دهد.
درمان خشکی چشم در کلینیک چشم‌پزشکی بیستون
در کلینیک بیستون، علت و شدت خشکی چشم بررسی و بر اساس وضعیت سطح چشم، پلک‌ها، لایه اشکی و عوامل زمینه‌ای، برنامه درمانی متناسب با هر بیمار پیشنهاد می‌شود.
