رتینوپاتی نوزادان نارس یا ROP چیست؟
رتینوپاتی نوزادان نارس (ROP) بیماری شبکیه در برخی نوزادان نارس است که به دلیل رشد غیرطبیعی عروق شبکیه ایجاد می‌شود. هرچه نوزاد زودتر متولد شده و وزن هنگام تولد کمتر باشد، احتمال نیاز به غربالگری بیشتر می‌شود؛ اما معیار دقیق غربالگری باید بر اساس پروتکل پزشکی و وضعیت نوزاد تعیین شود.
بسیاری از موارد خفیف بدون درمان فروکش می‌کنند، اما در موارد شدید رشد غیرطبیعی عروق می‌تواند باعث بافت کششی، جداشدگی شبکیه و کاهش شدید بینایی شود.
چرا معاینه نوزاد نارس اهمیت دارد؟
ROP در مراحل اولیه معمولاً علامت ظاهری قابل تشخیصی برای والدین ندارد. بنابراین نباید برای مراجعه منتظر لوچی، سفیدی مردمک یا حرکت غیرعادی چشم ماند. تشخیص با معاینه تخصصی شبکیه پس از گشاد کردن مردمک انجام می‌شود.
معاینه ROP چگونه انجام می‌شود؟
پیش از معاینه از قطره گشادکننده مردمک استفاده می‌شود. چشم‌پزشک شبکیه محیطی و وضعیت عروق را بررسی می‌کند و در صورت وجود ROP، شدت و فعالیت بیماری را ثبت خواهد کرد. معاینات ممکن است چند بار تکرار شوند.
درمان رتینوپاتی نوزادان نارس
لیزر شبکیه
لیزر بخش‌های بدون عروق شبکیه یکی از روش‌های شناخته‌شده درمان ROP است و هدف آن کاهش محرک رشد عروق غیرطبیعی است.
تزریق داروهای ضد VEGF
در بعضی انواع ROP، تزریق داخل چشمی داروهای ضد VEGF می‌تواند گزینه درمانی باشد. انتخاب بین لیزر و تزریق به محل و شدت بیماری و نظر متخصص بستگی دارد و پس از تزریق پیگیری طولانی‌تر اهمیت دارد.
جراحی در مراحل پیشرفته
اگر بیماری به جداشدگی قابل توجه شبکیه برسد، ممکن است جراحی لازم شود. هدف غربالگری منظم شناسایی بیماری پیش از رسیدن به این مراحل است.
آیا تمرین‌های خانگی ROP را درمان می‌کنند؟
تحریک بینایی و بازی مناسب سن بخشی از رشد طبیعی کودک است، اما هیچ ورزش خانگی جایگزین معاینه و درمان ROP نیست و رشد غیرطبیعی عروق شبکیه با تمرین بینایی درمان نمی‌شود.
علائم دیررس و پیگیری بعدی
در مراحل پیشرفته یا در سال‌های بعد ممکن است انحراف چشم، نزدیک‌بینی، حرکت غیرعادی چشم، سفیدی مردمک یا کاهش بینایی دیده شود. نوزادان نارس حتی پس از پایان دوره ROP ممکن است بیشتر در معرض عیوب انکساری، تنبلی چشم یا انحراف باشند و به پیگیری نیاز داشته باشند.
معاینه نوزادان نارس در کلینیک بیستون
شبکیه نوزادان نیازمند غربالگری ارزیابی می‌شود و برنامه پیگیری بر اساس یافته‌های معاینه تنظیم خواهد شد. در صورت نیاز به درمان، نوع و زمان آن توسط متخصص شبکیه تعیین می‌شود.
