الکتروفیزیولوژی چشم چیست؟
الکتروفیزیولوژی بینایی مجموعه‌ای از آزمایش‌های تخصصی برای بررسی عملکرد شبکیه، اپیتلیوم رنگدانه‌ای شبکیه و مسیر انتقال پیام بینایی تا مغز است. این تست‌ها به‌ویژه زمانی مفید هستند که پزشک بخواهد عملکرد سیستم بینایی را جدا از ظاهر ساختاری چشم ارزیابی کند.
اختلال در دید شب، تشخیص رنگ، برخی بیماری‌های ارثی شبکیه و بعضی مشکلات عصب یا مسیر بینایی از شرایطی هستند که ممکن است پزشک برای بررسی آن‌ها تست الکتروفیزیولوژی درخواست کند.
انواع تست‌های الکتروفیزیولوژی چشم
تست ERG یا الکترورتینوگرام
ERG پاسخ الکتریکی شبکیه به محرک نوری را ثبت می‌کند. در زمان آزمایش، نورهایی با شدت و الگوی مشخص به چشم ارائه می‌شوند و الکترودهای مخصوص پاسخ ایجادشده در شبکیه را ثبت می‌کنند. نوع ERG و شرایط روشنایی یا تاریکی بر اساس پروتکل تست تعیین می‌شود.
عواملی مانند نوع و شدت محرک، وضعیت تطابق با تاریکی یا روشنایی، اندازه مردمک، نوع الکترود، سن بیمار، برخی داروها و شرایط عمومی بیمار می‌توانند در کیفیت یا تفسیر نتیجه نقش داشته باشند.
تست EOG یا الکترواکولوگرام
EOG تغییرات پتانسیل الکتریکی بین بخش قدامی و خلفی چشم را هنگام حرکت کنترل‌شده چشم اندازه‌گیری می‌کند و اطلاعاتی درباره عملکرد اپیتلیوم رنگدانه‌ای شبکیه (RPE) فراهم می‌کند. این بررسی در شرایط مشخص و با مراحل تطابق نوری و تاریکی انجام می‌شود.
تست VEP یا پتانسیل برانگیخته بینایی
VEP پاسخ الکتریکی قشر بینایی مغز به محرک‌های بینایی را ثبت می‌کند و برای ارزیابی عملکرد مسیر بینایی از چشم تا مغز کاربرد دارد. الکترودها روی پوست سر قرار می‌گیرند و بیمار به محرک‌های نوری یا الگوهای مشخص نگاه می‌کند.
تفاوت VEP با EEG چیست؟
در متن قدیمی این بخش از EEG نام برده شده بود. EEG به‌طور کلی فعالیت الکتریکی مغز را ثبت می‌کند و یک تست نورولوژیک است؛ اما در الکتروفیزیولوژی استاندارد چشم، برای بررسی مسیر بینایی معمولاً از VEP استفاده می‌شود. اگر پزشک به دلیل شرایط عصبی انجام EEG را لازم بداند، آن آزمایش به‌صورت جداگانه انجام خواهد شد.
تست‌های الکتروفیزیولوژی چه کاربردی دارند؟
- بررسی عملکرد عمومی یا موضعی شبکیه
- ارزیابی برخی بیماری‌های ارثی و اکتسابی شبکیه
- بررسی اختلالات دید شب یا تشخیص رنگ در شرایط منتخب
- بررسی عملکرد اپیتلیوم رنگدانه‌ای شبکیه با EOG
- ارزیابی عملکرد مسیر بینایی و عصب بینایی با VEP
الکتروفیزیولوژی چشم در کلینیک بیستون کرمانشاه
کلینیک چشم‌پزشکی بیستون امکان انجام بررسی‌های تخصصی الکتروفیزیولوژی را برای بیماران نیازمند این تست‌ها فراهم کرده است. نوع آزمایش بر اساس علائم، معاینه چشم‌پزشک و تشخیص احتمالی انتخاب می‌شود و نتیجه باید همراه با سایر یافته‌های بالینی تفسیر شود.
